Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinde İndirilmeyecek Giderler

YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNDE GÖSTERİLEN GELİRLERDEN MAHSUP EDİLEMEYECEK ZARARLAR İLE MATRAHTAN VE GELİR UNSURLARINDAN İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER

1. MAHSUP EDİLEMEYECEK ZARARLAR

1.1.Diğer Kazanç ve İratlardan Doğan Zararlar1.1.1 Gelirin toplanmasında diğer kazanç ve iratlar yalnızca olumlu tutarlarıyla dikkate alınır.Bu nedenle GVK'nın 88'inci maddesinde yer alan parantez içi hükme istinaden, diğer kazanç ve iratlardan doğan zararların beyannamedeki diğer gelir unsurlarından mahsup edilmesi mümkün değildir. 1.1.2 Diğer kazanç ve iratlara konu işlemlerin birinden doğan zararın,diğerinden doğan kardan mahsup edilmesi de mümkün değildir.Örneğin arızi serbest meslek faaliyetinden zarar eden bir şahsın,bu zararını menkul kıymet alım satımından elde ettiği gelirden mahsup etmesi mümkün değildir.

1.1.3 Faaliyeti durdurulan ticari işletmenin tamamen veya kısmen satılmasından doğan kazançlar, diğer kazanç ve iratlar kapsamına girmektedir.Buna istinaden faaliyeti durdurulan ticari işletmenin satışından zarar meydana gelirse bu zarar diğer kazanç ve iratlar kapsamında bir zarar olduğundan GVK'nın 88'inci maddesi gereği diğer gelir unsurlarından mahsup edilemeyecektir.

1.2. Sermayede Meydana Gelen Eksilmelerden Kaynaklanan Zararlar

1.2.1. Gayrimenkul ve Menkul Sermaye İratlarından Doğan Zararlar
Gayrimenkul ve menkul sermaye iratlarında gider fazlalığından doğan zararlar hariç sermayede meydana gelen azalmalar zarar olarak kabul edilmez.Bu nedenle gider fazlalığı olarak kabul edilmeyen zararlar şunlardır.

1.2.1.1. Gayrimenkullerin iktisap bedellerinin %5'i (GVK mad.74/4)
Konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin %5'i gider olarak indirilebilecektir.Ancak iradın yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen gider tutarı GVK'nın 88'inci maddesinin 3'üncü fıkrasının uygulamasında gider fazlalığı olarak kabul edilmeyecek ve indirilemeyen bu gider diğer bir gelir unsurundan mahsup edilemeyecektir.

1.2.1.2. Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin, kira ile oturdukları konutlar kira bedeli
Sahip oldukları konutları kiraya verenler,gerçek gider usulünü seçmeleri halinde buradan elde ettikleri gayrisafi hasılattan,kira ile oturdukları konut için ödedikleri kira bedelini gider olarak indirebilirler.Ancak indirilebilecek konut kirası,elde edilen hasılat ile sınırlıdır. Sahibi olduğu konuttan aldığı kira geliri,kendisinin kira ile başka bir konutta oturması nedeniyle ödediği kira giderinden az ise aradaki fark GVK'nın 88'inci maddesinin 3'üncü fıkrasının uygulamasında gider fazlalığı olarak kabul edilmeyecek ve indirilemeyen bu gider,diğer bir gelir unsurundan mahsup edilemeyecektir.

1.3. Faaliyeti Sona Eren Ticari veya Zırai İşletmelerdeki Zararlar
Faaliyeti tamamen sona eren ticari ve zırai işletmelerin ne geçmiş yıl zararlarının ne de faaliyetin sona erdiği yıl zararlarının mahsubu mümkün değildir. Gelir Vergisi uygulamasında,sermayede meydana gelen kayıplar zarar olarak kabul edilip,diğer gelir unsurlarından indirilemez. Ticari ve zırai faaliyette gerçek ve kesin sonucun beş yıl içinde alınacağı kabul edilmiştir. Zarar mahsubu beş yıllık süre içinde gerçekleştirilemediği takdirde mahsup hakkı ortadan kalkar. Bu süre içinde mahsup edilemeyen zararın,faaliyetin normal icapları dışında sermayede meydana gelen kesin bir kayıp olduğu kabul edilir.Sermaye kaybı kesinleşince de diğer gelir unsurlarından mahsup imkanı kalkar.

Ticari ve zırai faaliyette sermaye kaybının kesinlik kazanması yalnızca beş yıllık sürenin geçmesi ile olmaz.Ticari ve zırai faaliyet ; tamamiyle terk edilip son verildiğinde,sermaye kaybının kesinliği daha açık bir şekilde belli olur.Durum böyle olunca da faaliyetin sona erdiği yıl zararının diğer gelir unsurlarından mahsup imkanı ortadan kalkar. Örneğin 2007 yılında tamamiyle terk edilen ticari faaliyetin 2005 ve 2006 yıllarında doğmuş zararları 2007 yılında elde edilen gayrimenkul sermaye iradından mahsup edilemez.

1.4. Kollektif ve Komandit Şirketlerin Tasfiye Döneminde Doğan Zararları
Kolektif ve komandit şirketlerin tasfiye döneminde doğan zararlarından,ortaklara düşen zarar payları ,ortakların diğer gelirlerinden doğan karlarına mahsup edilemez.Bunun nedeni ise tasfiye döneminde doğan zararların,gerçek anlamda sermayede meydana gelen eksilmeler olamsındandır.

1.5. Komanditer Ortağın Hissesine İsabet Eden Zararlar
Adi komandit şirketlerde komanditer ortaklar,şirketten hissesine isabet eden zararı,diğer gelir unsurlarından doğan karlara mahsup edemezler.Bunun sebebi de komanditer ortağın elde ettiği gelirin menkul sermaye iradı olarak vergilendirilmesidir.

2.İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER
Matrahtan ve gelir unsurlarından indirilemeyecek giderler GVK'nın 90'ıncı maddesinde düzenlenmiştir.Buna göre ;

2.1. Gelir Vergisi ile diğer şahsi vergiler
2.2. Her ne şekilde olursa olsun vergi cezaları ve para cezaları
2.3. 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre ödenen,

1. Cezalar
2. Gecikme Zamları
3. Faizler

2.4. Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ödenen gecikme faizleri gelir vergisi matrahından ve gelir unsurlarından indirim olarak kabul edilmez.

yazan: SMMM Haşmet YILDIRIM
e-posta: hasmet.ukimub@gmail.com