Usulsüzlük Cezaları

USULSÜZLÜK CEZALARI

1-) USULSÜZLÜK FİİLİ VE DERECELERİ

Kanunların vergi uygulamaları bakımından koydukları bazı şekil ve usul hükümleri vardır. İlgililerin bunlara uymaları zorunludur.Bu şekil ve usul hükümlerine uymama fiilleri usulsüzlük cezası ile müeyyidelendirilmiş tir.Doğrudan doğruya bir vergi kaybına yol açmasa dahi uyulması gereken bu hükümlerin yerine getirilmemesi usulsüzlük sınucunun doğmasına yol açar.Bunun yaptırımı usulsüzlük cezasıdır.

Usulsüzlük fiilleri vergi ziyaına bağlı olmaksızın vergi kanunlarına aykırı bazı biçimsel eylemlerin oluşması İle ilgilidir.Çoğu kez bu hareketler belli bir süre içinde engellenemedikleri takdirde vergi ziyaının doğmasına olanak verir.Dolayısıyla usulsüzlük cezalarını kapsam itibariyle vergi ziyaını önlemek suretiyle konulmuş olan yaptırımlar olarak değerlendirmek gerekir.

VUK'da usulsüzlük sayılan fiiller iki ayrı grupta toplanmış ve her gruba giren fiiller ayrı ayrı belirtilmiştir. Bu fiiller dereceleri itibariyle VUK'un 352'nci maddesinde düzenlenmiştir.

2-) USULSÜZLÜKTE CEZA
VUK'da usulsüzlük sayılan fiiller hakkında dereceler itibariyle ayrı miktarlarda para cezaları düzenlenmiştir. Ayrıca ceza miktarlarıda mükellef grupları itibariyle farklılaştırılmıştır.2007 yılı için 364 sıra no.lu VUK GT ile 01.01.2007 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanacak yeni tutarlar belirlenmiştir.

İşlenen usulsüzlük fiilinin aynı zamanda vergi matrahının re'sen takdirini de gerektirmesi halinde; ilgili tebliğdeki cetvelde gösterilen cezalar iki kat olarak kesilir.352'nci maddedeki 1'nci derece usulsüzlüklerin 1-2-3-7 Bentlerinde sayılanlar re'sen takdiri gerektirir.

Diğer taraftan 3100 sayılı Kanun!a 3482 sayılı Kanunla eklenen mükerrer 8'inci madde uyarınca ödeme kaydedici cihazlar hakkında Maliye Bakanlığı'nca belirlenip açıklanan usu ve esaslara uymayan üretici veya ithalatçı kuruluşlar bunların satış bakım-onarım servislerinde görevli elemanlar ile ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburşyeti bulunan mükellefler hakkında her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere usulsüzlük cezalarına ait cetvelde yer alan 1.derece usulsüzlük cezalarının beş katı uygulanacaktır. Bu cetveldeki usulsüzlük cezaları
KDV'ye ait usulsüzlüklere de uygulanır.

VİV-TAV-MTV'ne ait usulsüzlükler ile Damga Vergisinin beyanname verilmek suretiyle ödeneceği hallerde beyannamenin süresinde verilmemesine ilişkin usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3'ncü sırasına göre cezalandırılır. (364 sıra no.lu VUK GT 'deki cetvel)

Emlak Vergisine ait usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3'ncü sırasına göre cezalandırılır. Kamu idare ve müesseseleri ile dernek ve vakıfların yaptıkları usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 3'ncü sırasına göre cezalandırılır. Yukarıdakiler dışında kalan diğer vergi resim ve harçlara ait usulsüzlükler bu cetvelin mükellef grupları sütununun 4'üncü sırasına göre cezalandırılır.Usulsüzlük cezalarının uygulaması sırasında dikkat edilecek hususlardan birisi tespitin yapıldığı yıla ait cetvelin değil fiilin işlendiği yıla ait cetvelin uygulanması gerekir.

3-) ÖZEL USULSÜZLÜK FİİLLERİ VE CEZALARI
Özel usulsüzlük cezasını gerektiren fiiller genellikle mükellefleri vergi ziyaına sebebiyet verecek ve muhtemel bir vergi suçu işlemeye götürecek nitelikte olan belge düzeni ve kayıt nizamına ilişkin olarak kanunda yer alan hükümlere gerektiği şekilde uyulmaması fiilleridir.

Özel usulsüzlük cezası vergi idaresinin yıl içinde yapacağı denetlemelerde vergiyi doğuran olaylarla belge ve kayıtlar arasında ilişki kurularak vergi ziyaına yol açacak suçların zamanında önlenmesini sağlamaya yöneliktir.

Özel usulsüzlük cezası gerektiren fiiller ve bu fiillere uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir.

1. Fatura ve Benzeri Evrak Verilmemesi ve Alınmaması ile Diğer Şekil ve Usul Hükümlerine Uyulmaması VUK'un 353'ncü maddesinde 10 bent halinde sıralanmıştır. Burada açıklanan usulsüzlükler sonucunda vergi ziyaıda meydana geldiği takdirde bu ziyaın gerektirdiği vergi cezaları ayrıca kesilir. Yani bu cezalar için VUK'un 336 'ncı maddesi hükmü uygulanamayacağı için iki cezadan sadece m,ktar itibariyle ağır olanın kesilmesi yoluna gidil
   mez her iki ceza da ayrı ayrı olarak kesilir.
2. Damga Vergisinde Özel Usulsüzlük Cezası
   VUK'un 355'nci maddesinde düzenlenmiştir.Damga Vergisi ödenmemiş veya noksan ödenmiş kağıtların vergi ve
   cezası tahsil edilmeden tasdik eden veya örneklerini çıkarıp veren noterler adına her kağıt için tahsil edilmeyen
   damga vergisi üzerinden maktu vergilerde %50 nispi vergilerde %10 oranında özel usulsüzlük cezası kesilir.
3. Bilgi Verme ve İbraz Ödevini Yerine Getirmeyenler ile Maliye Bakanlığı'nca Getirilen Zorunluluklara Uymayanlara Kesilecek Özel Usulsüzlük Cezası
   VUK'un Mük.355'inci maddesinde düzenlenmiştir.
4. Elektronik Ortamda Beyanname Verilmesi Mecburiyetine Uyulmaması Halinde Kesilecek Özel Usulsüzlük Cezası (VUK'un 355'inci maddesinin son fıkrası)
   351 sıra no.lu VUK GT ile özel usulsüzlük cezasının uygulanması ile ilgili gerekli açıklamalar yapılmıştır. Buna göre ; Elektronik ortamda verilme zorunluluğu getirilen beyannamelerin kanuni süresinden sonra elektronik ortamda kabul edilmesine ilişkin teknik yapı oluşturulmuştur.Bu nedenle bu tebliğin yayımı tarihinden sonra zorunluluk kapsamına giren mükelleflerce ister kanuni süresi içerisinde isterse kanuni süresinden sonra kendiliğinden ya da pişmanlık talepli olarak verilecek beyannameler elektronik ortamda kabul edilebilecek ve verilme tarihleri dikkate alınarak, gerekmesi halinde adlarına mükerrer 355'inci madde gereğince özel usulsüzlük cezası kesilecektir. 346 sıra no.lu VUK GT'de aktif ciro toplamları belirtilen hadleri aşan ve bu nedenle beyannamelerini elektronik ortamda gönderme zorunluluğu getirilen mükelleflerin tebliğde belirtilen beyannamelerini elektronik ortamda göndermeleri zorunludur. Söz konusu zorunluluğa beyannamenin verilmesi gereken kanuni sürenin sonuna kadar riayet
   etmeyenlere mük.355'inci maddede yazılı özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.
   
   Buna göre beyannamelerini elektronik ortamda verme zorunluluğu getirilen mükelleflerin elektronik ortamda vermek zorunda oldukları beyannamelerini kanuni süresi içerisinde vermeyip Kanuni süresinin sonundan başlayarak birinci 15 günlük süre içerisinde elektronik ortamda vermeleri halinde VUK'un mük.355'nci maddesinin 1-2- ve 3 numaralı bentlerinde beliritilen ve mükelleflerin durumuna uyan özel usulsüzlük cezası miktarları 1/4 oranında bunu takip eden ikinci 15 günlük süre içerisinde vermeleri halinde ise bu ceza miktarları 1/ 2 oranında uygulanacaktır.
   
   Beyannamelerini elektronik ortamda verme zorunluluğu getirilen mükelleflerin elektronik ortamda vermek zorunda oldukları beyannamelerini kanuni süresi içerisinde vermemekle beraber kanuni süresinin sonundan başlayarak Birinci ve ikinci 15 günlük sürelerin her ikisinde ve elektronik ortamda vermemeleri veya birinci ve ikinci 15 gün
   Lük sürelerin dolmasından sonra elektronik ortamda göndermeleri durumunda ise VUK'un mük.355'inci maddesinin 1-2 ve 3 numaralı bentlerinde yazılı olan ve mükelleflerin durumuna uyan özel usulsüzlük cezası uygulanmak suretiyle işlem yapılacaktır.

Yaralanılan Kaynaklar
Vergi Usul Kanunu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri
BDK-2007

yazan: SMMM Haşmet YILDIRIM
e-posta: hasmet.ukimub@gmail.com