Şirket Türleri

ŞİRKET TÜRLERİ

Her şirketin (Ticaret Siciline Kaydolan Adi Şirket dahil) uyacağı esaslar vardır.


Ticaret Ünvanı alacak ve bu ünvan ile işlerini yürütecektir.

Ticari yasal defterler ile şirket türüne göre gerekli olan defterleri ve kayıtları tutacaktır.


Şirketin statüsünde, faaliyet alanı, sermayesi, kurucuları, temsil ve ilzam şekli başta olmak üzere, üçüncü kişileri ilgilendiren her husus belirlenecektir.


Şirketin İlzam ve temsil düzeni belirlenecek ve buna göre yetkiler dönemsel veya tüm şirket süresi için tayin edilecektir.


Şirket ilanları için yasal kurallara uyulacaktır.


En az üçüncü kişileri ilgilendirecek her konuyu içeren bilgiler, usulüne göre Ticaret Siciline kaydettirilerek ilan edilecektir.


Borçlar Kanunu, Kooperatifler Kanunu ve Ticaret Kanununa göre şirket türleri,

Adi Şirket

Kollektif Şirket

Adi Komandit Şirket

Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket

Anonim Şirket

Limited Şirket

Kooperatif

1.Adi Şirket:

Kurulması kolay, dağılması kolay, işlemesi zor, ortaklarını çok sıkı kavrayan, her türlü anlaşmazlıklar için kolay üreme/gelişme ortamı olan, şirket borçlarından ortakların tamamının sınırsız sorumlu olduğu, Borçlar Kanununu hükümlerine tabi bir şirket türüdür.


Her ortak şirketi tek başına temsil ve ilzam etme yetkisi vardır.

Şirkette ortaya konan, sermayeden çok ortakların maddi ve manevi varlıklarıdır.


Ortaklar sadece beyan ettikleri sermaye ile değil, tüm varlıkları ile sorumludur.


Herhangi bir yazılı sözleşme yapmak şart değildir.


Ortakları ayrı ayrı Gelir Vergisi yönünden vergi mükellefi olurlar.


Genelde küçük esnaf ve emek yoğun çalışan işletmelerde halen rağbet görmektedir.


2.Kollektif Şirket:

Bir ünvan altında yazılı mukavele ile kurulan ve ortakların her birinin şirket borçlarından sınırsız olarak sorumlu Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulan şirkettir. Adi şirkete benzer, TTK.hükümlerine tabidir. Eskiden revaçta olan şirket türü olmasına rağmen son yıllarda rağbet görmemektedir.

3.Komandit Şirket:

Ortaklarından bazılarının koydukları sermaye ile sınırlı olarak, diğerlerinin bütün varlıklarıyla şirket alacaklarına karşı sorumlu oldukları, bir Ticari Ünvan altında çalışan ve sınırsız sorumlu ortağın ismi Şirketin Adi Komandit olduğunu açıklayan şirket ünvanında da gösterilen şirkete Adi Komandit Şirket denir.


Sınırsız sorumlu ortağa Komandite ortak, Koyduğu sermayesi ile sınırlı sorumlu olan ortağa ise Komanditer ortak denir.

Komandite ortak mutlaka gerçek kişi olmalıdır. Komanditer ortak Gerçek veya Tüzel Kişi olabilir.


Pek rağbet edilen şirket türü değildir.


4.Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket:
Şirket Sermayesi paylara bölünen ve ortaklarından bir veya birkaçı şirket alacaklarına karşı bir Kollektif Şirket, diğerleri bir Anonim Şirket ortağı gibi mesul olan Şirkettir.


Hiç rağbet görmeyen şirket türüdür.


5.Anonim Şirket:
En az beş kurucu ile oluşan sermayesi pay senetleri ile temsil edilen, eşit paylara bölünmüş, kurucunun ver ortağın sorumluluğu taahhüt ettiği sermaye payı ile sınırlı olan şirkettir. Uluslararası işbirliğinde, makbul olan şirket türüdür.


Anonim Şirkette; bütün ortakların dahil olduğu her türlü karar alma organı genel kuruldur. Genel Kurul Yönetim Kurulunu ve Denetçileri seçer.

Yönetim Kurulu üyeleri ile Müdürler Amme Alacakları Tahsil Üsulü Kanununa tabi borçlardan (Vergi,SSK vb) sınırsız sorumludur.


Sermaye çoğunluğunun, bu hakkını kötüye kullanması ancak bir düzeye kadar önlenebilir.


Kurumlar vergisine mükellefidirler.


6. Limited Şirket:

İki veya daha çok gerçek ve tüzel kişi arasında,bir ticaret ünvanı ile oluşturulan, ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olan, sermayesi belirli ortaklıktır.


Az sermaye ile kurulabilir.

Ortakların sorumluluğu tıpkı anonim şirketlerdeki gibi sermaye payları ile sınırlıdır.


Birbirini az tanımakla beraber birlikte iş yapmakta yarar görenler için çok avantajlı bir ortaklık tipidir.


Ortak sayısı elliyi geçemez.


Ana sözleşmede aksi belirtilmemişse bütün ortaklar şirketi temsile hem yetkili hem mecburdurlar.


Temsil yetkisi dışarıdan atanacak müdür veya müdürlere devir edilebilir.


İmza yetkili müdür veya müdürler şirket ortağı olsun veya olmasın Amme Alacakları Tahsil Usulü Kanununa tabi borçlardan (Vergi, SSK vb) sınırsız sorumludur.


7.Kooperatif Şirketler:
Ortaklarının belirli ekonomik yararlarını ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını, karşılıklı yardım ve dayanışma ve kefalet suretiyle sağlamayı amaçlayan, gerçek ve tüzel kişilerle Dernek ve Vakıflarında ortak olabildiği, ortak sayısı ve sermayesi değişebilen bir ortaklıktır.

Kar amacına yönelik diğer şirketlerden, "az harcama, ucuza edinme, karşılıklı destek olma" düşüncelerine dayanmasıyla ciddi farlılık göstermektedir. Özellikle ülkemizde yapılanma alanında çok geniş bir yeri olduğu da bilinmektedir. Bu niteliği ile uzman ellerde, etkin denetimi ve yönlendirilmesi gereken bir konudur.


En az yedi kurucu ortak olması gerekir.

Kooperatif en yetkili organı Genel Kurul (ortaklar kuruludur) Genel kurul Yönetim Kurulu ile Denetçileri seçer.


Her yıl yönetim kurulunun faaliyetlerini inceleyerek genel kurul ibra eder.


Yukarıda açıklanan şirketler ve türleri genel bilgilerdir. Bu bilgiler yol göstericidir. Karar almak gerektiğinde işinizin durumu ve özelliklerini gözden geçirerek daha ayrıntılı bilgi almak bir Mali Müşavir'e danışarak daha geniş bilgi alabilirsiniz.




yazan: SMMM İbrahim ALTAY

e-posta: ialtay@mergemusavirlik.com