6102 NOLU YENİ TÜRK TİCARET KANUNUNU 562.MADDEDE YER ALAN CEZAİ SORUMLULUKLAR

6102 SAYILI YENİ TÜRK TİCARET KANUNU
562.MADDE'DE YER ALAN CEZAİ SORUMLULUKLAR

14.02.2011 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girecek olan Yeni Türk Ticaret Kanun’u ticari yaşamda köklü değişiklikler  yapıcak. Şirketleri daha şefaf  bir görünüme sokacak olan Yeni Türk Ticaret Kanun’u ile şirketler kendi web sitelerini kurmak ve tüm gelir - giderlerini  , finansal raporlarını, ortak ve personellerinin isimlerini  kendi web sitelerinde yayınlamak , denetime ve bazı yükümlüklere tabii olmak zorunda kalacaklar.Bu yükümlülüklerini yerine getirmeyen gerçek ve tüzel kişilere ise çeşitli adli para ve hapis cezaları uygulanacak .

Yeni Türk Ticaret Kanunu 562. Madde de yer alan suç ve cezaları şöyle sıralayabiliriz ;

A-)Açılış ve Kapanış Tasdikleri , Belge Eksikliği , Gerçeği Yansıtmayan Beyan
Türkiye Muhasebe Standartlarına ve kanunlara uygun defter tuturmayanlara ,şirketle alakalı her belgenin kopyasını bulundurmayanlara , defter açılış ve kapanışlarını uygun zamanlarda yaptırmayanlara , hileli envanter çıkaranlara , belgelerini istenildiği zaman ibraz edemeyenlere ikiyüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılırlar.

B-)Türkiye Muhasebe Standartlarına Uyum
Ticari defterler tutulması , finansal tabloların düzenlenmesi Türkiye Muhasebe Standartları ilkelerine göre hazırlanıp  ve Uluslar Arası Finansal Raporlama Standartlarına  uyumlu olmalıdır. Aykırı hareket edenlere ise yüz günden üçyüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır .

C-)Hakim Şirketin Bağlı Şirketlerle İlişkisi ve Yönetim Kurulunun Sorumluluğu
Bağlı şirketin yönetim kurulu , faaliyet yılının ilk üç ayı içinde, şirketin hakim ve bağlı şirketlerle ilişkileri hakkında bir rapor düzenler. Raporda, şirketin geçmiş faaliyet yılında hâkim şirketle, hâkim şirkete bağlı bir şirketle, hâkim şirketin yönlendirmesiyle onun ya da ona bağlı bir şirketin yararına yaptığı tüm hukuki işlemlerin ve geçmiş faaliyet yılında hakim şirketin ya da ona bağlı bir şirketin yararına alınan veya alınmasından kaçınılan tüm diğer önlemlerin açıklaması yapılır.Hâkim şirketin her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu başkanından; bağlı şirketlerin finansal ve malvarlığıyla ilgili durumları ile üç aylık hesap sonuçları, hâkim şirketin bağlı şirketlerle, bağlı şirketlerin birbirleriyle, hâkim ve bağlı şirketlerin pay sahipleri ve bunların yakınlarıyla ilişkileri; yaptıkları işlemler ve bunların sonuç ve etkileri hakkında, özenli, gerçeği aynen ve dürüstçe yansıtan hesap verme ilkelerine göre düzenlenmiş bir rapor hazırlattırıp yönetim kuruluna sunmasını ve bunun sonuç kısmının yıllık rapor ile denetleme raporuna eklenmesini isteyebilir. Bağlı şirketler, red için yoruma yer bırakmayacak açıklıkta bir haklı sebebin varlığını ispat edemedikleri takdirde, bu raporun hazırlanması için gerekli olan bilgi ve belgeleri hâkim şirketin bu işle görevlendirilen uzmanlarına vermekle yükümlüdürler. İstemde bulunan yönetim kurulu üyesi, bunu bir üçüncü kişinin yararlanması amacıyla yapmışsa bunun sonuçlarından sorumlu olur.Bu sorumluklarını yerine getirmeyenlere iki yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılırlar.

D-)Denetime Yetkili Görevlilere İstenilen Evrak ve Belgeleri Sunmamak
Tutulmakla ve muhafaza edilmekle yükümlü defter , kayıt ve belgeler ile bunlara ilişkin bilgileri denetime yetkili olan kişilerce istendiğinde vermeyen ve ya eksik veren ve ya denetim elemanlarının görevlerini yapmalarını engelleyenler , fiileri daha ağır bir cezayı gerektirmeyen başka bir suç oluşturmadıkları taktirde, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.

E-)Kuruluş Beyanemesi ve Ortakların Şirkete Borçlanması
Kurucular tarafından , kuruluşa ilişkin beyan imzalanırken beyan ; dürüst doğru ve eksiksiz hazırlanmalıdır.Denetim elemanları tarafından yapılan denetimde kurucunun beyanı ile ilgili açık bir uygunsuzluğun , aşırı değerlemenin , yolsuzluğun olmadığını , gerekli evrakların mevcut olduğunu açıklaması gerekir.İştirak taahhüdünden doğan borç hariç, pay sahipleri şirkete borçlanamaz. Eğer, borç, şirketle, şirketin işletme konusu ve pay sahibinin işletmesi gereği olarak yapılmış bulunan bir işlemden doğmuş ise emsalleriyle aynı veya benzer şartlara tabi tutulmalıdır.Yönetim kurulu üyesi, genel kuruldan izin almadan, şirketle kendisi veya başkası adına herhangi bir işlem yapamaz.Aksi halde üçyüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılırlar.

F-)A.Ş.’lerin Finansal Tablo , Faaliyet Raporu , Kar Dağatımı ve Denetim Kararını Yayınlamaması
Anonim şirketin ve topluluğun finansal tablolarını düzenlemekle yükümlü ana şirketin yönetim kurulu, bilanço gününden itibaren altı ay içinde; finansal tabloları, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunu, kâr dağıtımına ilişkin genel kurul kararını, denetçinin 403 üncü madde uyarınca verdiği görüşü ve genel kurulun buna ilişkin kararını, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan ettirir ve şirketin internet sitesine koyaması gerekir. İlanı yaptırmayanlar ikiyüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılırlar.

G-)Denetim Elemanlarının Sır Saklama Sorumluluğu
Denetim elemanlarının denetim görevi dolayısıyla incelemesine sunulan defter ve belgeleri , elde ettikleri veya verilen bilgilerden öğrendikleri iş ve işletme sırlarını açıklamaları yasaktır. Aksi hâlde şirketin maddi ve manevi zararını tazmin ederler.

H-)Birleşme,Bölünme,Tür Değiştirme ve Menkul Kıymet Çıkarma İşlemlerinin Gerçeği Yansıtmaması
Şirketin kuruluşu, sermayesinin artırılması ve azaltılması ile birleşme, bölünme, tür değiştirme ve menkul kıymet çıkarma gibi işlemlerle ilgili belgelerin, izahnamelerin, taahhütlerin, beyanların ve garantilerin yanlış, hileli, sahte, gerçeğe aykırı olmasından, gerçeğin saklanmış bulunmasından ve diğer kanuna aykırılıklardan doğan zararlardan, belgeleri düzenleyenler veya beyanları yapanlar ile kusurlarının varlığı hâlinde bunlara katılanlar sorumludur.Sorumlular bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar.

I-)Sermayenin Taahhüt Olunmaması ve ya Ödeme Yapılmadan Taahhüt Edilmiş Gösterilmesi
Sermaye tamamıyla taahhüt olunmamış veya karşılığı kanun veya esas sözleşme hükümleri gereğince ödenmemişken, taahhüt edilmiş veya ödenmiş gibi gösterenler ile kusurlu olmaları şartıyla, şirket yetkilileri, bu payları üstlenmiş kabul edilirler ve payların karşılıkları ile zararı faiziyle birlikte müteselsilen öderler. Sermaye taahhüdünde bulunanların ödeme yeterliliğinin bulunmadığını bilen ve buna onay verenler, söz konusu borcun ödenmemesinden doğan zarardan sorumludurlar.Sorumlu kişiler üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılırlar.

J-)Devredilecek İşletmenin Sermayesinin ve Ayınlarının Emsallerine Oranla Yüksek Fiyat Biçilmesi
Ayni sermayenin veya devralınacak işletme ile ayınların değerlemesinde emsaline oranla yüksek fiyat biçenler, işletme ve aynın niteliğini veya durumunu farklı gösterenler ya da başka bir şekilde yolsuzluk yapanlar, bundan doğan zarardan sorumludur.Sorumlular üç aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar.

K-)Sermaye Piyasası Kurulunun Bilgilendirimesi ve İzin Alınması
Bir anonim veya başka bir şirket kurmak, şirketin sermayesini artırmak amacıyla veya vaadiyle halktan para toplanması durumunda Sermaye Piyasası Kurulundan izin alınması gerekir.Kuruldan izin almadan işlem yapan kişiler altı aya kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar.

L-)Web Sitesinin Zamanında ve Uygun Kurulmaması
İnternet sitesini bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde oluşturmayan veya internet sitesi mevcut ise aynı süre içinde internet sitesinin bir bölümünü bilgi toplumu hizmetlerine özgülemeyen anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, limited şirket müdürleri ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkette yönetici olan komandite ortaklar altı aya kadar hapis ve yüz günden üçyüz güne kadar adli para cezasıyla ve aynı madde uyarınca internet sitesine konulması gereken içeriği usulüne uygun bir şekilde koymayan bu bentte sayılan failler üç aya kadar hapis ve yüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılırlar.

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile gelen yeni düzenlemeler  işletmeleri şeffaf , kamu oyununu bilgilendiren ve daha sıkı denetime sokmakla beraber işletmelerin verimlilik , hız ve kalitesinin de arttırarak ; işletmelerin daha uzun ömürlü ve sağlam temellere dayanmasını sağlayacaktır. Bu düzenlemere uyum sağlayamayan işletmelerin ise karşılaşacağı sorunları dipsiz bir kuyuya düşmeye benzetmek yanlış olmaz.

Erkan TORUN
S.M.M.M. Stajeri

30.01.2012